امیر قلعه‌نویی

امیر قلعه‌نویی
اطلاعات شخصی
نام کامل	اردشیر قلعه‌نویی
نام مستعار	امیر قلعه نویی
زادروز	۱ آذر ۱۳۴۲ (۵۳ سال)
محل تولد	تهران ایران
پست	مربی (گذشته:هافبک)
اطلاعات باشگاه
باشگاه کنونی	ذوب‌آهن اصفهان (سرمربی)
دوران حرفه‌ای۱
سال‌ها	باشگاه‌ها	بازی(گل)
۱۳۵۸–۱۳۶۰ ۱۳۶۰–۱۳۶۶ ۱۳۶۶–۱۳۶۷ ۱۳۶۷–۱۳۷۶	راه‌آهن تهران شاهین تهران السد قطر استقلال تهران
تیم ملی
۱۳۶۵–۱۳۷۵	ایران	۲۰ (۱)
تیم‌های مربی
۱۳۸۰–۱۳۸۱ ۱۳۸۱ ۱۳۸۲–۱۳۸۱ ۱۳۸۵–۱۳۸۲ ۱۳۸۶–۱۳۸۵ ۱۳۸۷–۱۳۸۶ ۱۳۸۸–۱۳۸۷ ۱۳۹۰–۱۳۸۸ ۱۳۹۱–۱۳۹۰ ۱۳۹۱–۱۳۹۴ ۱۳۹۴ ۱۳۹۴-۱۳۹۶ ۱۳۹۶-	کشاورز تهران برق تهران استقلال تهران (سرمربی موقت) استقلال اهواز استقلال تهران تیم ملی ایران مس کرمان استقلال تهران سپاهان اصفهان تراکتور سازی تبریز استقلال تهران ملوان بندر انزلی تراکتور سازی تبریز ذوب‌آهن اصفهان
* تعداد بازی (تعداد گل)

اردشیر قلعه‌نویی معروف به امیر قلعه‌نویی (زاده ۱۳۴۲ در تهران^[۱] و با اصالتی نیشابوری^[۲]) وی پیشینه سرمربیگری تیم ملی فوتبال ایران و تیم‌های باشگاهی از جمله استقلال تهران و تراکتور سازی تبریز را دارد.

او تیم استقلال تهران را در مسابقات لیگ برتر فوتبال ایران در سالهای ۱۳۸۵، ۱۳۸۸ و ۱۳۹۲، و تیم سپاهان اصفهان را هم سالهای ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به مقام قهرمانی رساند. وی هم‌اکنون با ۵ بار قهرمانی به همراه تیم‌های استقلال و سپاهان، دو نایب قهرمانی به همراه تیم‌های استقلال و تراکتورسازی تبریز، و یک مقام سومی به همراه تیم استقلال، پرافتخارترین مربی لیگ برتر فوتبال ایران است. ضمن اینکه وی توانسته دو قهرمانی در سال‌های ۱۳۸۱ و ۱۳۸۷ و یک نایب قهرمانی در سال ۱۳۸۳ در جام حذفی ایران به همراه تیم استقلال تهران به دست آورد.

دوران بازی

رده باشگاهی

راه آهن تهران

فوتبال را از اواخر دهه ۵۰ با تیم جوانان راه آهن آغاز کرد. اردشیر لارودی و پرویز ابوطالب اولین کسانی بودند که او را برای تیم‌های پایه‌ای راه آهن انتخاب کردند و بعد ناصر ابراهیمی او را به تیم بزرگسالان راه آهن برد که توانست در سن ۱۷ سالگی ۳ گل در جام حذفی تهران در سال ۱۳۵۹ بزند. در این فصل راه آهن هر دو تیم استقلال و پرسپولیس را در جام حذفی تهران شکست داد و تا فینال پیش رفت، اما با شکست در مقابل نیروی هوایی نایب قهرمان شد. او در سال ۱۳۶۰ به تیم ملی جوانان دعوت شد که نمایش قابل قبولی هم از خود ارائه کرد. چند ماه بعد ناصر ابراهیمی در اسفند ۱۳۶۰ از راه آهن به شاهین رفت.^[۳]

شاهین تهران

ابراهیمی از میان تمام بازیکنان نخبه راه آهن مثل فرشاد پیوس، مرتضی یکه، و بیژن طاهری، تنها قلعه نویی ۱۸ ساله را با خود به شاهین برد. شاهین ملی پوشان زیادی در آن روزها داشت که نادر فریادشیران، مهدی دینورزاده، نصرالله عبداللهی، محمد صادقی و حمید مجدتیموری از این جمع بودند. ابراهیمی در سال ۶۳ از شاهین جدا شد و جای خود را به محراب شاهرخی و سپس به نصرالله عبداللهی داد. در سال ۱۳۶۴ و پس از خداحافظی صادقی از فوتبال و جدا شدن دینورزاده از شاهین، قلعه نویی ۲۲ ساله به عنوان کاپیتان تیم انتخاب شد، در حالی که در ترکیب اصلی شاهین تقریباً تمام بازیکنان از نظر سنی از او بزرگتر بودند.

در این دوره قلعه نویی علاوه بر تیم شاهین در تیم «تهران الف» هم بازی می‌کرد. در دوران جنگ، لیگ کشوری بین باشگاه‌ها برگزار نمی‌شد. فدراسیون فوتبال در سال ۱۳۶۴ اقدام به آغاز برگزاری اولین دوره لیگ بعد از انقلاب، تحت عنوان لیگ قدس، بین تیم‌های استان‌ها کرد. ۱۴ تیم در مسابقات شرکت کردند و مسابقات در دو گروه هفت تیمی برگزار شد. علاوه بر تیم‌های استان‌های چون اصفهان، گیلان، آذربایچان شرقی، خوزستان، خراسان و …، دو تیم از تهران هم در این مسابقات شرکت می‌کرد. تیم «تهران الف» متشکل از منتخب یاران شاهین، استقلال و بانک ملی بود که با مربیگری امیر حاج رضایی در مسابقات شرکت کردند. محرمی، شکورزاده، شاهین بیانی، حاجیلو، بهتاش فریبا، قلعه نویی، ضیایی، باوی، مرتضی یکه، پازوکی، چنگیز، رضا احدی، مختاری فر، رحیم یوسفی و… یاران این تیم بودند. «تهران ب» اما منتخبی بازیکنانی از تیم‌های پرسپولیس، هما، تکاور و جند تیم دیگر تشکیل می‌شد و شامل بازیکنانی چون بهروز سلطانی، پنجعلی، مایلی کهن، درخشان، ناصر محمدخانی، انصاری فرد، حمید علیدوستی، مجتبی خیراندیش، محمود نقوی بود. در پایان اولین لیگ قدس در سال ۱۳۶۴، قلعه نویی همراه با تیم «تهران الف» قهرمان اولین لیگ کشوری پس از انقلاب شد. در دیدار فینال در مقابل «تهران ب» پس از اینکه با گل قلعه نویی بازی ۱–۱ مساوی شد، نهایتاً «تهران الف» در ضربات پنالتی «تهران ب» را شکست داد.^[۳][۴]

در دوران حضور در شاهین دو بار در سال‌های ۱۳۶۴ و ۱۳۶۵ نایب قهرمان باشگاه‌های تهران شد و یک بار آن در نتیجهٔ دیدار فینال به یادماندنی سال ۱۳۶۴ بین استقلال و شاهین بود. در این بازی که استقلال در ضربات پنالتی شاهین را شکست داد، ناصر حجازی، پرویز مظلومی، امیر قلعه نویی و محمود پازوکی از بازیکنان موفق زمین بودند.^[۵] در طول ۱۱ هفته لیگ باشگاه‌های تهران در سال ۱۳۶۴ قلعه نویی و حمید درخشان هر کدام سه بار از طرف کیهان ورزشی به عنوان بازیکن هفته انتخاب شدند و از موفقترین بازیکنان فصل بودند، اما قلعه نویی تنها به پیراهن «تیم ملی ب» رسید تا همراه این تیم در جام بین‌المللی دهه فجر شرکت کند.

در اواسط لیگ سال ۶۶، پس از پیروزی ۲ بر صفر شاهین در برابر پرسپولیس که با دو گل کریم باوی روی پاس‌های امیر قلعه نویی به ثمر رسید، شاهین را ترک کرد و به السد قطر رفت.^[۶]

السد قطر

برای مدت حدود یک سال در قطر بازی کرد^[۳] و همراه با السد قهرمان لیگ و جام حذفی قطر شد.^[۷][۸] در فصل بعدی (۸۹–۱۹۸۸) السد قهرمان مسابقات جام باشگاه‌های آسیا شد. طبق تقویم مسابقات آن سال دیدارهای ماقبل نهایی باشگاه‌های آسیا در تابستان و پاییز ۱۳۶۷ و دیدارهای رفت و برگشت فینال در بهار ۱۳۶۸ برگزار می‌شد. قلعه نویی پیش از بازی‌های نهایی از السد جدا شده بود و در اسفند ۱۳۶۷ به استقلال پیوست. به همین دلیل قهرمانی باشگاه‌های آسیا همراه با السد در کارنامه‌اش ثبت نشد.^[۹][۱۰]

استقلال تهران

قلعه نویی در زمستان ۱۳۶۷ به تهران بازگشت و به باشگاه استقلال تهران پیوست و تا پایان دوران بازی اش در این تیم ماند. اولین بازی او به عنوان بازیکن استقلال در تاریخ ۱۳۶۷/۱۲/۱۹ مقابل پرسپولیس رقم خورد. این بازی که در انتهای فصل ۶۷–۶۸ و در مرحله یک چهارم نهایی جام حذفی ایران برگزار می‌شد به ضربات پنالتی کشیده شد و او پنالتی‌اش را از دست داد.

نخستین قهرمانی قلعه نویی با استقلال در اولین فصل کامل حضورش در استقلال (فصل ۶۹–۶۸) و در اولین لیگ باشگاه‌های ایران پس از انقلاب (لیگ قدس) روی داد. استقلال که پس از پرسپولیس نایب قهرمان باشگاه‌های تهران در این فصل شده بود، در لیگ باشگاه‌های ایران پس از صدر نشینی در گروه دوم و شکست دادن ۴–۰ ملوان انزلی در مجموع دو بازی رفت و برگشت نیمه نهایی، در بهار سال ۱۳۶۹ در مسابقه فینال پرسپولیس را ۲–۱ شکست داد که هر دو گل استقلال روی پاس‌های قلعه نویی به ثمر رسید.^[۱۱]

در دومین فصل (فصل ۷۰–۶۹) قلعه نویی با استقلال در زمستان ۱۳۶۹ مجدداً نایب قهرمان لیگ باشگاه‌های تهران شد. پس از آن استقلال با شکست از ملوان انزلی در ضربات پنالتی نایب قهرمان جام حذفی ایران در زمستان ۱۳۶۹ گردید.^[۱۲] در این فصل لیگ سراسری برگزار نشد و تیم‌های باشگاهی در مسابقات استانی شرکت می‌کردند تا ۱۲ تیم برای شرکت در اولین دوره لیگ آزادگان انتخاب شوند. ضمن اینکه چند ماه از سال ۱۳۶۹ را تیم ملی ایران در اردوی آمادگی برای شرکت در بازی‌های آسیایی ۱۹۹۰ پکن بود که در نهایت با قهرمانی تیم فوتبال ایران خاتمه پیدا کرد. قلعه نویی به همراه استقلال توانست در ابتدای تابستان ۱۳۷۰ پس از بیست سال عنوان قهرمانی جام باشگاه‌های آسیا را در فصل ۹۱–۱۹۹۰ را به دست آورد. مرحله مقدماتی مسابقات این دوره جام باشگاه‌های آسیا در تابستان ۱۳۶۹ برگزار شده بود، اما به دلیل اشغال کویت توسط عراق و وقوع جنگ اول خلیج فارس، مرحله نهایی چند ماه به تعویق افتاده بود.

در فصل بعدی (فصل ۷۱–۷۰) استقلال پس از ۵ سال عنوان قهرمانی لیگ باشگاه‌های تهران را در زمستان ۱۳۷۰ به دست آورد.^[۱۲] این آخرین فصلی بود که استقلال و پرسپولیس در لیگ باشگاه‌های تهران شرکت کردند. در این فصل به دلیل تغییر تقویم مسابقات آسیایی، جام باشگاه‌های آسیا در زمانی فشرده تر از دوره‌های قبلی برگزار شد. در مرحله نهایی مسابقات که در آذر و دی ۱۳۷۰ در قطر برگزار شد، استقلال با بازی‌هایی شکننده تا دیدار فینال جام باشگاه‌های آسیا پیش رفت، اما با شکست از الهلال عربستان در ضربات پنالتی نایب قهرمان جام باشگاه‌های آسیا در فصل ۹۲–۱۹۹۱ شد.^[۱۲] از این دوران (سالهای ۶۹ و ۷۰) به عنوان سال‌های طلایی استقلال با مربیگری منصور پورحیدری یاد می‌کنند، چرا که استقلال عناوین قهرمانی تهران، ایران، و آسیا را به دست آورد و سه بار رقیب سنتی اش پرسپولیس را شکست داد بدون اینکه از این تیم شکست بخورد. در لیگ آزادگان این فصل استقلال شروع خوبی داشت و صدرنشین نیم فصل اول شد، اما در نیم فصل دوم که عمدتاً پس از تعطیلی موقت مسابقات و در بهار ۱۳۷۱ برگزار شد، افت کرد و در پی شکست از پاس تهران، نهایتاً قهرمانی را به این تیم واگذار کرد. استقلال در این فصل نایب قهرمانی لیگ ایران (لیگ آزادگان) شد، هرچند در دو بازی رفت و برگشت پرسپولیس را شکست داد.

در فصل بعدی یعنی لیگ دوم آزادگان (فصل ۷۲–۷۱) قلعه نویی بخش عمده فصل را به دلیل مصدومیت از دست داد. پیش از شروع فصل پورحیدری به دلیل مشغله خانوادگی از استقلال جدا شد و بیژن ذوالفقارنسب جانشین او شد. ضمن اینکه. قبل از شروع این فصل بازیکنان نامدار و پرسابقه‌ای مثل شاهرخ بیانی، مجید نامجو مطلق، جعفر مختاری فر، و رضا احدی از استقلال جدا شدند. استقلال در لیگ آزادگان در رتبه سوم گروهش قرار گرفت و نتوانست به مرحله نیمه نهایی جام آزادگان صعود کند. ضمن اینکه در مسابقات سوپر جام تهران که در زمستان ۷۱ و برای تعیین چهار سهمیه تهران در لیگ آزادگان فصل بعد برگزار شد هم نتوانست سهمیه حضور در سومین دوره لیگ آزادگان را به دست آورد. در پی این نتایج و به دنبال چند تصمیم غیرمنتظره در فدراسیون، قرار شد تا استقلال به جای بازی در لیگ باشگاه‌های تهران، به همراه چند تیم تهرانی دیگر در مسابقات کشوری دیگری تحت عنوان لیگ دسته سوم آزادگان – که ارتباطی با لیگ‌های دسته اول و دوم آزادگان از لحاظ صعود و سقوط تیم‌ها نداشت – شرکت کند. در این زمان بازیکنان ملی پوش و نامداری مثل شاهین بیانی، عابدزاده، مرفاوی، و هاشمی مقدم، از استقلال جدا شدند. با جدایی شاهین بیانی در پایان این فصل، قلعه نویی کاپیتان استقلال شد.

پس از یک سال دوری استقلال از سطح اول فوتبال کشور، قلعه نویی با استقلال قهرمان سوپر جام تهران در بهار ۱۳۷۳ شد تا استقلال مجدداً برای فصل ۷۳–۷۴ به لیگ دسته اول کشور بازگردد. استقلال این فصل را با سرمربیگری لئونید بیلفسکی مربی روس شروع کرد و نتایج خوبی در نیم فصل اول نگرفت، اما در پایان نیم فصل نصرالله عبداللهی جانشین بیلفسکی شد و با متحول کردن استقلال این تیم را تا فینال پیش برد. قلعه نویی پس از حوادث شهرآورد سی و هشتم تهران در دی ماه سال ۱۳۷۳ شش ماه از حضور در میادین محروم شد.^[۱۳] در مسابقه فینال – که امیر قلعه نویی، صادق ورمزیار، و محمود فکری آن را به دلیل محرومیت از دست دادند – استقلال در پایان وقت اضافه با نتیجه ۱–۰ از سایپا شکست خورد و نایب قهرمان چهارمین دوره لیگ آزادگان شد.

در پنجمین دوره لیگ آزادگان در فصل ۷۴–۷۵ استقلال با مربیگری پورحیدری در رتبه سوم لیگ قرار گرفت، اما قهرمان جام حذفی فوتبال ایران شد. قلعه نویی هر دو گل استقلال در بازی برگشت فینال جام حذفی ۷۵–۱۳۷۴ در مقابل برق شیراز را به ثمر رساند. در این دو قهرمانی آخر در سالهای ۷۳ (سوپر جام تهران) و ۷۵ (جام حذفی ایران) قلعه نویی کاپیتان استقلال بود.^[۱۲]

آخرین فصل حضور قلعه نویی در استقلال فصل ۷۵–۷۶ بود که استقلال شروع خوبی در لیگ و جام در جام باشگاه‌های آسیا داشت و حتی برای مدت کوتاهی صدرنشین لیگ آزادگان شد، اما در اواسط نیم فصل اول تیم دچار افت شدیدی شد. در این فصل منصور پورحیدری در پایان نیم فصل اول و پس از بازیهای یک چهارم نهایی جام در جام آسیا از استقلال جدا شد و ناصر حجازی جانشین او شد. استقلال در پاییز ۱۳۷۵ جام در جام آسیا را با رتبه چهارم و در بهار ۱۳۷۶ لیگ را با رتبه ششم به پایان برد. قلعه نویی هم که فصل را آماده شروع کرده بود، بخش زیادی از مسابقات و به ویژه عمده نیم فصل دوم لیگ را به دلیل مصدومیت مزمن زانو از دست داد و در انتهای فصل از دنیای بازی کناره گیری کرد.

امیر قلعه نویی در ۴ سال آخر حضورش در استقلال بازوبند کاپیتانی این تیم را بر بازو می‌بست. او به خاطر توانایی اش در رهبری میانه میدان استقلال در دوران کاپیتانی در این تیم، در میان گروهی از هواداران استقلال و مطبوعات ایران به ژنرال معروف شد که هنوز در بعضی رسانه‌ها با این لقب از او یاد می‌کنند.^{[۳][۱۴][۱۵]}

رده ملی

تا پایان دوره بازیگری اش ۲۰ بازی ملی را در کارنامه ثبت کرد که اتفاقاً ۱۹ بازی آن از سن ۲۹ سالگی به بعد رخ داد. وی اولین بار توسط ناصر ابراهیمی در سال ۱۳۶۴ به تیم ملی «ب» ایران دعوت شد. یک سال بعد از سوی پرویز دهداری به تیم ملی دعوت شد و اولین بازی ملی خود را در اردیبهشت ماه سال ۱۳۶۵ در مقابل چین انجام داد.

اما پس از آن تا ۲۹ سالگی (سال ۱۳۷۲) در ترکیب تیم ملی قرار نگرفت، هر چند در سال ۱۳۶۸ توسط علی پروین به اردوی تیم ملی دعوت شد. در طی این مدت چند تورنمنت مهم بین‌المللی را به دلایل مختلف از دست داد. نخست، در زمان برگزاری جام ملتهای آسیای ۱۹۸۸ در تیم السد قطر بازی می‌کرد و چون در آن زمان بازیکنان شاغل در تیمهای خارجی به تیم ملی دعوت نمی‌شدند، امکان بازی در آن مسابقات را پیدا نکرد. در زمان بازیهای آسیایی ۱۹۹۰ پکن عضو تیم استقلال بود، اما به دلیل ترافیک هافبک‌های برجسته و تکنیکی (مثل نامجو مطلق، بیانی، ابطحی، قایقران، و افتخاری) در تیم ملی آن زمان در جمع ۲۰ نفر اعزامی تیم فوتبال به بازیهای آسیایی ۱۹۹۰ قرار نگرفت. در زمان جام ملتهای آسیای ۱۹۹۲ ژاپن هم دچار مصدومیت شدید بود و ۱۱ ماه دور از میادین ماند.

پس از این دوره در سال ۱۳۷۲ بار دیگر به تیم ملی فراخوانده شد و در دیدار ایران – بوسنی هرزگوین در شهریور ۱۳۷۲ که با سرمربیگری علی پروین انجام شد در ترکیب تیم ملی قرار گرفت. در مسابقات انتخابی جام جهانی ۱۹۹۴ که در پاییز ۱۳۷۲ در کشور قطر برگزار شد، از بازی دوم در ترکیب اصلی ایران قرار گرفت و عملکرد موفقی به ویژه در بازی‌های ایران در مقابل ژاپن و کره شمالی داشت. ضمن اینکه در بازهای آسیایی ۱۹۹۴ هیروشیما هم در ترکیب تیم ملی قرار گرفت. آخرین حضور او در تیم ملی به بازیهای انتخابی جام ملتهای آسیا ۱۹۹۶ در تهران و عمان بر می‌گردد. در کارنامه ملی قلعه نویی یک گل زده به کویت دیده می‌شود. ضمن اینکه یک بار بازوبند کاپیتانی تیم ملی را هم به بازو بست.^[۳]

قلعه نویی جندین بار در دوران بازیگری مصدوم شد و دو مرتبه مصدومیت جدی را تجربه کرد. بار اول در سال ۱۳۷۱ و بار دوم آن در سال ۱۳۷۵ دچار مصدومیت شدید و طولانی شد که نهایتاً به خداحافظی او از فوتبال انجامید. تبعات مصدومیت شدید زانو در دوران پس از بازی هم همراه وی بود و چندین بار ناچار به جراحی زانو شد.

دوران مربی‌گری

در طول دوران مربیگری اش کارنامه موفقی از خود به جا گذاشته است. او به عنوان سرمربی همراه با تیم‌های مختلف توانسته ۷ عنوان قهرمانی در مسابقات رسمی (۵ لیگ برتر و ۲ جام حذفی ایران) به دست آورد، ضمن اینکه در هیج یک از تیم‌های باشگاهی که در لیگ برتر هدایت کرده در میانهٔ فصل برکنار نشده یا استعفا نداده است.

پیش از اینکه نخستین تجربه سرمربیگری اش را در تیم کشاورز تهران به دست آورد، یک سال دستیار ناصر حجازی در استقلال و چند ماه دستیار ابراهیم قاسم‌پور در تیم ملی امید بود و همراه تیم امید قهرمان بازیهای غرب آسیا در تهران شد.^[۱۶]

رده باشگاهی

کشاورز

بعد از حضور کوتاه مدت در تمرینات تیم بایر لورکوزن اولین باشگاهی که امیر قلعه نویی هدایت آن را بر عهده گرفت کشاورز بود، اما نتوانست نتایج مطلوبی در این تیم بدست آود.^[۱۷]

برق تهران

در فصل ۸۰–۸۱ لیگ دسته اول آزادگان سرمربیگری تیم برق تهران را به عهده گرفت که طی ۲۰ بازی ۹ برد و ۴ تساوی و ۷ باخت بدست آورد و با ۳۱ امتیاز نتوانست به مرحله نهایی لیگ دسته یک صعود کند. چهره او در بازی جام حذفی مقابل پرسپولیس به عنوان سرمربی بیشتر دیده شد که بازی در وقت قانونی ۱–۱ شد و نهایتاً در پایان وقت اضافه پرسپولیس تیم دسته اولی برق تهران را ۲–۱ شکست داد.^[۱۷]

استقلال اهواز

او در آبان ۱۳۸۱، در یعنی در اواسط نیم فصل اول، برای اولین بار در لیگ برتر به عنوان سرمربی منصوب شد تا هدایت تیم ته جدولی استقلال اهواز را بر عهده بگیرد. استقلال اهواز این فصل را با سرمربیگیری جلال چراغپور آغاز کرده بود، اما پس از اینکه از ۴ بازی اول ۳ باخت و ۱ مساوی به دست آورد، چراغپور استعفا داد و مدتی بعد قلعه نویی به عنوان سرمربی جدید اعلام شد. بعد از پیوستن به استقلال اهواز، قلعه نویی طی ۲۱ بازی ۲۴ امتیاز کسب کرد و در آخرین هفته لیگ توانست با کسب مساوی مقابل ملوان در انزلی تیمش را در لیگ حفظ کند.^[۱۷] استقلال اهواز این فصل را با رتبه یازدهم به پایان برد.

استقلال تهران

قلعه‌نویی ۵ فصل کامل سرمربیگری تیم استقلال تهران را بر عهده داشته و در ۲ مقطع دیگر (۱۳۸۱ و ۱۳۸۷) نیز تیم استقلال را در انتهای فصل در بازی‌های جام‌حذفی هدایت نموده‌است. او در حال حاضر پس از منصور پورحیدری که ۸ قهرمانی در مسابقات رسمی (۳ بار لیگ تهران، ۲ بار لیگ ایران، ۲ بار جام حذفی ایران، و ۱ بار جام باشگاه‌های آسیا) بدست آورد، با ۵ قهرمانی در مسابقات رسمی در کنار زدراکو رایکوف که او هم ۵ قهرمانی در مسابقات رسمی (۲ بار لیگ تهران، ۲ بار لیگ ایران، و ۱ بار جام باشگاه‌های آسیا) بدست آورد، دومین مربی پر افتخار تاریخ باشگاه استقلال است.

اولین حضور در استقلال

وی در اولین حضور کوتاه مدت خود به عنوان سرمربی موقت در تیم استقلال این تیم را قهرمان جام حذفی ۸۱-۱۳۸۰ کرد. پس از اینکه استقلال در هفته آخر اولین دوره لیگ برتر در فصل ۸۱–۸۰ با شکست مقابل ملوان قهرمانی را از دست داد، پورحیدری سرمربی استقلال استعفا داد. امیر قلعه نویی برای اولین بار هدایت تیم را در بازی برگشت مرحله یک چهارم نهایی جام حذفی در مقابل ذوب آهن اصفهان به عهده گرفت که به پیروزی ۳–۱ دست یافت. نخستین آزمون سخت سرمربیگری برای او در استقلال در دیدار نیمه نهایی با سپاهان در اصفهان روی داد؛ جایی که استقلال بی روحیه در ابتدای نیمه دوم ده نفره شد و در پی اشتباهات دروازه بانش (هادی طباطبایی) تا دقیقه ۵۵، ۴–۰ از سپاهان عقب افتاد تا استقلال در آستانه یک نتیجه فاجعه آمیز قرار بگیرد. قلعه نویی با تعویض دروازه‌بان و تغییر روش بازی، توانست نتیجه را ۴–۲ کند و در شرایطی که با اخراج بختیاری زاده استقلال در ۱۰ دقیقه پایانی ۹ نفره شده بود، بازی رفت با همین نتیجه ۴–۲ به پایان رسید. چهار روز بعد در بازی برگشت در تهران استقلال ۳–۱ سپاهان را شکست داد و راهی فینال شد.^[۱۸] نهایتاً استقلال با شکست دادن تیم فجر سپاسی در مجموع دو بازی رفت و برگشت فینال، قهرمان جام حذفی شد^[۱۹] تا سهمیه حضور در نخستین دوره لیگ قهرمانان آسیا را بگیرد.^[۲۰]

برای فصل بعد، یعنی در لیگ برتر فصل ۸۲–۸۱ به عنوان کمک مربی استقلال و دستیار رولند کخ منصوب شد، اما به دلیل اختلاف نظر با وی قبل از شروع فصل از سمتش استعفا داد و در اواسط نیم فصل اول به عنوان سرمربی به استقلال اهواز پیوست.

دومین حضور در استقلال

برای فصل بعد، یعنی در لیگ برتر فصل ۸۳–۸۲ امیر قلعه نویی توسط مدیر عامل جدید استقلال، محمد قریب، به عنوان سرمربی تیم استقلال انتخاب گردید. پیش از شروع فصل ۷ بازیکن ترکیب اصلی استقلال، یعنی طباطبایی، پاشازاده، بختیاری زاده، هاشمی نسب، دین محمدی، مؤمن زاده، و علی موسوی از استقلال جدا شدند تا قلعه نویی در طول فصل بازیکنانی مثل وحید طالب لو، امیرحسین صادقی، و پیروز قربانی را به تدریج از تیم امید استقلال به ترکیب اصلی تیم بزرگسالان استقلال اضافه کند. خرید مهم استقلال در این فصل رضا عنایتی از تیم ابومسلم مشهد بود. خرید و بازی کردن او در ترکیب اصلی استقلال در ابتدا اعتراض‌های زیادی را از سوی هواداران تیم به دنبال داشت، اما پس از مدتی عنایتی در استقلال جا افتاد و در طول سه فصل حضورش با زدن ۶۰ گل بهترین گلزن ایران گردید. قلعه نویی در این فصل، یعنی سومین دوره لیگ برتر، تیم استقلال را در آستانهٔ قهرمانی قرار داد، اما در هفتهٔ ماقبل پایانی با شکست در مقابل استقلال اهواز صدر جدول را از دست داد و نایب قهرمان شد. استقلال در این فصل نایب قهرمان جام حذفی نیز شد.^[۲۱]

در دومین فصل حضورش به عنوان سرمربی استقلال در لیگ برتر یعنی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۴-۸۳ باز هم تیم استقلال را در کورس قهرمانی قرار داد، اما با دو شکست پیاپی از ذوب آهن و و فولاد در هفته‌های پایانی، استقلال با تفاضل گل کمتر نسبت به ذوب آهن در رتبه سوم قرار گرفت. پیروزی ۳–۲ استقلال در مقابل پرسپولیس با گل دقیقه ۹۴ پیروز قربانی از رویدادهای مهم آن سال برای استقلال بود. در این فصل رضا عنایتی آقای گل شد و استقلال صاحب بهترین خط حمله لیگ گردید.

در فصل بعد و در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۵-۸۴ توانست تیم استقلال را برای اولین بار در لیگ برتر قهرمان کند. در این فصل رضا عنایتی با ۲۱ گل مجدداً آقای گل شد و رکورد بهترین گلزن تاریخ لیگ را شکست. استقلال نیز صاحب بهترین خط دفاع لیگ گردید. پس از قهرمانی استقلال در لیگ برتر، به دستور هیئت مدیره باشگاه استقلال، این تیم از ادامهٔ مسابقات جام حذفی کنار کشید (در مرحله ۱/۴ نهایی) که این مسئله مورد اعتراض شدید قلعه نویی واقع شد.^[۲۲]

پس از قهرمانی با استقلال در لیگ برتر، قلعه نویی در تابستان ۱۳۸۵ به عنوان مربی تیم ملی منصوب شد.

سومین حضور در استقلال

بعد از حذف تیم ملی در مرحله یک چهارم نهایی جام ملت‌های آسیا و جدایی قلعه نویی از تیم ملی، در زمستان ۱۳۸۶ به تیم انتهای جدولی مس کرمان پیوست و یک نیم فصل موفق (نیم فصل دوم) را در این تیم سپری کرد. او در انتهای فصل ۸۷–۸۶، یعنی در بهار ۱۳۸۷ مجدداً به استقلال پیوست. استقلال که در این فصل با مربیگری ناصر حجازی و فیروز کریمی با رتبه ۱۳ ام لیگ برتر را به پایان برده بود، قهرمان جام حذفی ایران در این سال شد که امیر قلعه نویی در ۳ بازی نیمه نهایی و فینال (رفت و برگشت) این جام سرمربی استقلال بود.

در فصل بعد، یعنی لیگ برتر فوتبال ایران ۸۸-۸۷ استقلال در کورس قهرمانی رقابت تنگاتنگی با ذوب آهن اصفهان داشت. سراتجام در آخرین بازی با پیروزی استقلال در مشهد و شکست ذوب آهن در اهواز، تیم استقلال با تفاضل گل بهتر قهرمان لیگ برتر شد و به این شکل دومین قهرمانی استقلال و امیرقلعه نویی در لیگ برتر به دست آمد. در این فصل آرش برهانی آقای گل لیگ برتر فوتبال ایران ۸۸-۸۷ شد و استقلال عنوان بهترین خط حمله و دفاع و همچنین بیشترین برد و بهترین تفاضل گل را از آن خود کرد، اما در لیگ قهرمانان آسیا نتوانست از گروهش صعود کند.

پس از قهرمانی استقلال در لیگ برتر ۸۸–۸۷، اختلافات قلعه نویی با واعظ آشتیانی مدیرعامل استقلال، شدت گرفت که به جدایی قلعه نویی انجامید. قلعه نویی دلیل جدا شدنش از استقلال را دخالت‌های واعظ و مشاورانش در حیطه کار سرمربی و مصاحبه‌های واعظ علیه وی پس از قهرمانی استقلال ذکر کرد.^[۲۳]

چهارمین حضور در استقلال

قلعه نویی پس از ۳ فصل دوری از استقلال، سرانجام در بهار ۱۳۹۱ به استقلال بازگشت و یک فصل موفق را با استقلال پشت سر گذاشت. نقل شده که پیش از آغاز فصل اعضای هیئت مدیره استقلال به منزل وی رفتند و او را دعوت به سرمربیگری استقلال کردند.^[۲۴][۲۵] در این فصل استقلال به فاصله یک هفته به پایان لیگ قهرمانی خود را مسجل کرد تا پنجمین قهرمانی قلعه نویی در لیگ برتر، و چهارمین قهرمانی او در لیگ ظرف پنج سال رقم بخورد. ضمن اینکه در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا هم استقلال به عنوان تیم اول گروهش به مرحله یک هشتم نهایی صعود کرد. اما در جام حذفی ایران استقلال در مرحله نیمه نهایی در ضربات پنالتی از سپاهان شکست خورد.

در طول این ۵ فصل سرمربیگری قلعه نویی در استقلال، بازیکنانی چون وحید طالب لو، پیروز قربانی، امیر حسین صادقی، مجتبی جباری، خسرو حیدری، سیاوش اکبرپور، رضا عنایتی، حسین کاظمی، پژمان منتظری، و هاشم بیک‌زاده به دوران اوج خود رسیدند. ضمن اینکه امیر قلعه نویی در لیگ هشتم نقش بسزایی در بازگشت آرش برهانی به روزهای اوج خود داشت.^[۲۶]

مس کرمان

قلعه نویی بعد از یک دوره استراحت چند ماهه و دوری از مربیگری، در دی ماه ۱۳۸۶ هدایت تیم فوتبال مس کرمان را برای یک نیم فصل بر عهده گرفت.^[۲۷] وی توانست تیم مس کرمان را که با مربیگری فرهاد کاظمی در منطقه سقوط قرار داشت، تا رتبه دهم جدول و بالاتر از استقلال تهران بالا ببرد و کارنامه موفقی را از خود در این تیم به نمایش بگذارد. مس کرمان در این نیم فصل از ۱۷ بازی ۲۸ امتیاز کسب کرد که پس از ذوب آهن و پرسپولیس که ۲۹ امتیاز در مسابقات نیم فصل دوم به دست آوردند، این بالانرین امتیاز کسب شده در این نیم فصل بود.^{[۲۸][۲۹][۳۰]} البته در میانهٔ نیم فصل دوم، فیفا ۶ امتیاز از تیم پرسپولیس به عنوان جریمه کسر کرد که با لحاظ کردن آن در محاسبه امتیازات، پرسپولیس ۲۳ امتیاز در نیم فصل دوم بدست آورد. پس از پایان لیگ او به استقلال تهران پیوست تا هدایت این تیم را در سه بازی آخر جام حذفی به عهده بگیرد.

سپاهان اصفهان

امیر قلعه نویی بعد از جدایی از استقلال در ۳ خرداد ۱۳۸۸ برای یک سال به صورت رسمی با تیم سپاهان قرارداد بست و هدایت این تیم را در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۹-۸۸ بر عهده گرفت و توانست در پایان این تیم را قهرمان لیگ کند. در این فصل عماد رضا مهاجم سپاهان آقای گل مسابقات و سپاهان صاحب بهترین خط حمله شد. ضمن اینکه سپاهان رکورد بیشترین امتیاز (۶۷) و بهترین تفاضل گل در تاریخ لیگ برتر فوتبال ایران (۳۷+) را به دست آورد. وی در خرداد ۱۳۸۹ قرارداد خود با تیم فوتبال سپاهان را برای دو سال دیگر تمدید کرد.^[۳۱]

او توانست تیم فوتبال سپاهان را در دو دورهٔ متوالی لیگ برتر ایران در فصل‌های ۸۹–۸۸ و ۹۰–۸۹ قهرمان کند. در این دو فصل، قهرمانی سپاهان در لیگ به ترتیب به فاصله دو هفته (۱۳۸۹)^[۳۲] و یک هفته (۱۳۹۰) به پایان مسابقات^[۳۳] محرز شد. این برای اولین بار بود که یک تیم می‌توانست برای دو فصل متوالی قهرمان لیگ برتر شود. ضمن اینکه پیروزی ۴–۱ در مقابل پرسپولیس در ورزشگاه آزادی (در زمان مربیگری علی دایی) از نتایج جالب توجه سپاهان در این فصل بود.

پس از پایان فصل دوم، امیر قلعه نویی به دلیل اختلاف با غلامحسین حسینی، رئیس جدید هیئت مدیره سپاهان، از این تیم جدا شد. حسینی اصرار بر رعایت سقف قراردادها و جدا شدن بازیکنانی که حاضر به رعایت سقف قرارداد نبودند داشت. پس از جدا شدن قلعه نویی و چند نفر از بازیکنان اصلی (مهدی رحمتی، هادی عقیلی، و خسرو حیدری) از سپاهان، حسینی موضع خود را تغییر داد. محرم نویدکیا کاپیتان سپاهان در برنامه نود در این باره گفت: «غلامحسین حسینی اول گفت که می‌خواهیم سقف قرارداد را رعایت کنیم و بیشتر از ۳۵۰ میلیون تومان به بازیکنی نمی‌دهیم. همانجا گفتم در اینصورت همه بازیکنان می‌روند و سپاهان به یک تیم معمولی تبدیل می‌شود. آنها تاکید داشتند که این اتفاق نمی‌افتد. اما در نهایت وقتی دیدند با این وضعیت همه بازیکنان دارند از سپاهان می‌روند از موضع خود کوتاه آمدند.»^[۳۴]

تراکتورسازی تبریز

امیر قلعه نویی در لیگ یازدهم (فصل ۹۱–۹۰) به تیم تراکتورسازی تبریز پیوست و در بدو ورود به این شهر در فرودگاه مورد استقبال بیست هزار نفری طرفداران تراکتور سازی قرار گرفت.^[۳۵]{پیوند مرده} پس از شروع قوی تراکتورسازی در ابتدای فصل و کسب از ۱۵ امتیاز از ۶ بازی اول این لیگ، تراکتورسازی در ادامهٔ نیم فصل اول دچار افت شد و در حالی که از ۱۱ بازی دیگر نیم فصل اول تنها ۳ برد به دست آورد، نیم فصل را با رتبه چهارم به پایان برد؛ هرچند که توانست هر دو تیم استقلال و پرسپولیس را در ورزشگاه آزادی شکست دهد. در پایان فصل تراکتورسازی با ۶۶ امتیاز نایب قهرمان لیگ برتر شد و توانست برای اولین بار سهمیه انتخابی جام باشگاه‌های آسیا را بدست آورد.

لیگ قهرمانان آسیا

امیر قلعه نویی ۴ دوره به عنوان سرمربی در لیگ قهرمانان آسیا هدایت تیمهای استقلال و سپاهان را به عهده داشته که حاصل عملکرد او یک دورهٔ ناموفق و یک دورهٔ موفق با هر یک از این دو تیم بوده است. او در طی این ۴ دوره در این جام در مجموع ۳۱ بازی ۱۴ برد، ۱۰ مساوی، و ۷ باخت را در کارنامه خود دارد.^[۱۷]

در نخستین دوره‌ای که قلعه نویی مربیگری استقلال در مسابقات آسیایی را داشت، یعنی در سال ۲۰۰۹، موفق به گرفتن نتایج خوبی نشد. او در ۳ بازی خانگی که روی نیمکت استقلال نشست، تنها ۳ تساوی به دست آورد. تیم او در شرایطی در آسیا نهایتاً با ۴ امتیاز حذف شد^[۳۶] که مانند سال اول حضور پرویز مظلومی^[۳۷] و سال اول حضور رولند کخ در استقلال،^[۳۸] تیمش از مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا صعود نکرد.

در فصل اول حضورش در سپاهان در سال ۲۰۱۰ با کسب ۸ امتیاز در مرحله گروهی، موفق به صعود از گروهش نشد. در این سال سپاهان در آخرین هفته شکست غیرمنتظره‌ای را در مقابل تیم حذف شده العین متقبل شد و با پیروزی الشباب در برابر پاختاکور دقایق پایانی دیگر بازی آخر گروه رتبه دوم گروهش را از دست داد و از دور مسابقات حذف شد.^[۳۹]

اما در سال دوم حضور در سپاهان، نتایج خوبی در لیگ قهرمانان آسیای ۲۰۱۱ گرفت و تا قبل از جدا شدن از سپاهان با ۵ پیروزی در ۷ مسابقه، این تیم را تا مرحله یک چهارم نهایی مسابقات پیش برد. تا این زمان (پیش از مرحله ۱/۴ نهایی)، سپاهان بهترین تیم منطقه غرب آسیا از نظر نتیجه بود و عنوان بهترین خط حمله را نیز در بین ۳۲ تیم مسابقات بدست آورد.^[۳۷] پس از خاتمهٔ فصل ۹۰–۸۹ فوتبال ایران و جدایی قلعه نویی سپاهان، این تیم با کادر فنی جدید در مرحله یک چهارم نهایی حاضر شد که به دلیل اشتباه کادر فنی جدید (با سرمربیگری لوکا بوناچیج) در استفاده از یک بازیکن دو اخطاره، از دور مسابقات حذف شد.^[۴۰]

چهارمین دوره شرکت قلعه نویی در لیگ قهرمانان آسیا مصادف با دومین دوره حضور او در این مسابقات با استقلال در سال ۲۰۱۳ بود. در این دوره استقلال در گروه موسوم به گروه مرگ مسابقات با ۴ پیروزی در ۶ مسابقه و کسب ۱۳ امتیاز به عنوان تیم نخست گروه به مرحله دوم صعود کرد و با پیروزی در مراحل بعدی به نیمه نهایی رسید که در این مرحله در مقابل اف سی سئول متوقف شد.

آمار عملکرد به عنوان سرمربی در لیگ برتر

در طی دوران سرمربیگری اش در لیگ برتر ایران، ۲۰ بار به عنوان سرمربی در مقابل تیم پرسپولیس قرار گرفته که حاصل آن ۷ برد، ۱۲ تساوی، و یک باخت بوده است. تنها شکست وی به لیگ ۸۲–۱۳۸۱ و زمانی که در نخستین فصل مربیگری اش در لیگ برتر به عنوان سرمربی استقلال اهواز به مصاف پرسپولیس رفت بازمی‌گردد. قلعه نویی تنها سرمربی مطرحی است که تاکنون در شهرآورد تهران شکست نخورده است. او در ۱۲ باری که سرمربیگری استقلال در شهرآورد را به عهده داشته است، تا کنون ۳ برد و ۹ مساوی بدست آورده است. ضمن اینکه تاکنون ۹ بار به عنوان سرمربی تیم‌های استقلال اهواز، مس کرمان، سپاهان، یا تراکتورسازی در مقابل استقلال تهران قرار گرفته که ۴ برد، ۲ تساوی، و ۳ باخت برای او حاصل شده است.

تیم ملی فوتبال ایران

با رفتن برانکو ایوانکوویچ کروات در ۱۷ مرداد ۸۵ قلعه‌نویی به عنوان سرمربی تیم‌ملی شد تا تیم را آماده حضور در جام ملت‌های آسیا در سال ۲۰۰۷ کند. وی برای هدایت تیم ملی از همکاری ناصر ابراهیمی، ابراهیم‌زاده، پیروانی، آقاجانیان، کریم بوستانی و مظلومی در کادر فنی تیم ملی استفاده کرد.

تیم ملی در مسابقات انتخابی جام ملتهای آسیای ۲۰۰۷^[۴۱] با کسب ۴ پیروزی و ۲ تساوی مقام نخست گروهش را با ۳ امتیاز بالاتر از کره جنوبی کسب کرد. در رقابتهای مرحله نهایی جام ملت‌های آسیا (۲۰۰۷)، تیم ملی ایران پس از صدر نشینی در گروه با ۷ امتیاز و بالاتر ایستادن از ازبکستان و چین در مرحله گروهی، در یک چهارم نهایی با ضربات پنالتی در مقابل کره جنوبی حذف شد. او مسئولیت ناکامی را برعهده گرفت و گفت: «در این ناکامی تمام تقصیرها متوجه من است و نباید از بازیکنان انتقاد کرد.»^[۴۲]

پیروزی ۸ بر یک مقابل جاماییکا بهترین نتیجه و شکست ۴ بر صفر مقابل مکزیک در بازی دوستانه بدترین نتیجه قلعه‌نویی با تیم‌ملی ایران بود.^[۴۳][۴۴] او در طی دوران مربیگریش در تیم ملی، در ۱۷ بازی ۱۰ برد، ۶ مساوی و ۱ باخت داشت و رکورد ۲٫۱ امتیاز در هر بازی را ثبت کرد.^[۴۵]

پس از جدایی از تیم ملی و در انتهای سال ۲۰۰۷، در جمع سه نامزد عنوان بهترین مربی سال آسیا معرفی شد که نهایتاً موفق به کسب این عنوان نشد.^[۴۶][۴۷]

حاشیه‌ها

اظهارات ورزشی

• اعتراض به سقف قراردادها: از شروع فصل ۸۹–۹۰ لیگ ایران، برای مربیان و بازیکنان قانونی به عنوان سقف قرارداد وضع شد که بر اساس آن مبلغ قرار داد نباید از سقف مورد نظر سازمان لیگ ایران بیشتر شود. مبلغ قراردادهای او در چند سال اخیر مبهم بوده و در یک نوبت در زمان مربیگری تراکتورسازی به همین دلیل به سازمان لیگ فراخوانده شد، اما حاضر نشد قرارداد زیر سقف تعیین شده را امضا کند.^{[۴۸][۴۹][۵۰]}

قلعه نویی در طول فصل‌های ۸۹–۹۰ و ۹۰–۹۱ بارها به این قانون اعتراض کرد و آن را غیر حرفه‌ای خواند. از جمله اظهار کرد که فدراسیون با اعمال این قانون باعث ازهم پاشیدگی سپاهانِ او شده‌است.^[۵۱] او این قانون را شبیه قوانین کمونیستی دانست و اضافه کرد امروزه حتی کمونیست‌ها به این نتیجه رسیدند که باید در فوتبال هزینه کرد، اما مادر فوتبال ایران یک تیم را تضعیف می‌کنیم تا سایر تیم‌ها قدرت پیدا کنند.^[۵۲]

در موردی دیگر در انتفاد از اعمال این قانون تنها برای مربیان داخلی (و نه مربیان خارجی)، گفت: “همه جای دنیا دنبال این هستند برای نیروهای خودشان بستر را فراهم کنند تا پیشرفت کنند اما ما قوانین را طوری می‌گذاریم که نیروهای داخلی و استعدادهایمان از بین می‌رود. نگاه داخلی به نیروهای خودی باید قشنگ‌تر باشد. اصل این قانون غلط است.^[۵۳] همان زمانی که سقف قرارداد را رعایت نکردم، علناً گفتم که سقف را رعایت نکردم. پای حرفم هم ایستادم. حتی در تلویزیون هم این حرف را زدم. مثل بعضی‌ها نبودم که بگویم سقف را رعایت کردم و این کار را انجام نداده باشم. من دروغ نگفتم.^[۵۴]

پس از پایان فصل ۸۹–۹۰، در بهار ۱۳۹۰ به دلیل اصرار رئیس جدید هیئت مدیره سپاهان (غلامحسین حسینی) روی قانون سقف قراردادها، قلعه نویی از سپاهان جدا شد. قلعه نویی در این باره نقل کرده است: «حسینی گفت می‌خواهیم سقف قرارداد را رعایت کنیم و اگر می‌توانید با این شرایط کار کنید بسم‌الله. به حسینی گفتم شما می‌دانید چه می‌گویید؟ او گفت نامه از بیت رهبری آمده است و نهادهای مختلف نامه زدند که سقف را رعایت کنید. البته که من می‌دانستم نامه از این جاها هم نیامده است، در جواب حسینی پاسخ دادم ما که ۲۰ درصد از بودجه را هم کم کرده‌ایم … گول این بازی‌ها را نخورید که می‌گویند سقف، هیچ‌کس این سقف قرارداد را رعایت نمی‌کند. فقط چند یا علی دیگر تا کسب جام قهرمانان آسیا باقی‌مانده بود. به او گفتم می‌دانید ما در حال حاضر در آسیا کجا هستیم و سپاهان چه وجهه‌ای پیدا کرده است؟ فوتبال ما در حال حاضر در بدترین شرایط خودش به سر می‌برد. شما اجازه بده ما قهرمان آسیا شویم و باشگاه سپاهان نقطه عطف فوتبال ما باشد. حتی به او گفتم این افتخار را پای من ننویسید و حتی من را کنار بگذارید، اما مجموعه را به هم نریزید. به حسینی گفتم من می‌روم اما این فکر، فکر غلطی است. بعد از اینکه من از آنجا بیرون آمدم با رقم‌های خیلی بیشتر بازیکنان‌شان را نگه داشتند. حتی محرم نویدکیا در برنامه ۹۰ وقتی تیمش قهرمان شد صراحتاً گفت نسبت به سال گذشته بیشتر هزینه کردیم. وقتی ما از آنجا رفتیم محسن بنگر را از داماش آوردند. حتی جانواریو را اضافه کردند و جلال حسینی هم به تیم سپاهان اضافه شد.»^[۵۵]

• مبارزه با بازیکن سالاری: در برهه‌ای به خاطر اختلافی که با مهدی کیانی هافبک تراکتورسازی داشت^[۵۶] او را از تیم اخراج کرد و دلیل آنرا مخالفت با بازیکن سالاری و باج ندادن به بازیکن اعلام کرد: «متأسفانه بازیکنان ما هنوز نمی‌دانند که باید تفکر حرفه‌ای داشته باشند و در هر شرایطی به تصمیمات مربیان خود احترام بگذارم و من هم نمی‌توانم با چنین بازیکنانی کنار بیایم. از همین رو کیانی را به باشگاه واگذار کردم و او حق حضور در تمرینات ما را ندارد چون بی انضباطی کرده است».^[۵۷] او به مدت ۱۶ هفته به کیانی اجازه تمرین نداد و از مدیریت تیم‌هایی که سعی در جذب کیانی در دوران محرومیتش داشتند، انتقاد کرد.^[۵۸] در جریان اعتراض مجتبی جباری به تعویضش در بازی استقلال در عربستان نیز او را – در زمانی که استقلال در کورس قهرمانی بود – یک ماه از حضور در تمرینات تیم استفلال محروم کرد.^[۵۹] در دی ماه ۱۳۹۱ هم در دیدار استقلال و آلومینیوم در بندرعباس در چارچوب لیگ برتر، جواد نکونام کاپیتان تیم ملی را که در دو جلسه از تمرینات استقلال غیبت غیرموجه داشت، به مدت ۹۰ دقیقه روی نیکمکت نشاند و به او اجازه بازی نداد.^[۶۰]
• اختلاف با ناصر حجازی و واکنش‌های پس از مرگ وی: قبل از مرگ ناصر حجازی و هنگامی که وی در بیمارستان کسری بستری بود، به عیادت وی رفت که در ابتدا گروهی از هواداران ناصر حجازی مانع ورود او به بیمارستان شدند، اما با دخالت نیروی انتظامی خود را برای عیادت به اتاق ناصر حجازی رساند.^[۶۱] به دلیل تنش پیش آمده در بیمارستان و اعتراض گروهی از هواداران حجازی به قلعه نویی، او در مراسم تشییع و ترحیم حجازی شرکت نکرد تا مانع تکرار تنش‌های احتمالی در آن مراسم شود. همسر ناصر حجازی در تأیید این حرکت قلعه نویی (عدم شرکت در مراسم) گفت: “او کار بسیار خوبی کرد که به مراسم ناصر نیامد، زیرا اگر می‌آمد چه بسا اتفاقاتی رخ می‌داد که ناراحت‌کننده بود.” همسر حجازی همچنین گقت: “بنده هم بر خلاف برخی شایعات رواج یافته هرگز علیه امیر صحبت نکردم. تنها ناراحتی ما از قلعه نویی به این دلیل بود که انتظار داشتیم پس از فوت ناصر حداقل یک تماس با ما می‌گرفت و ابراز همدردی می‌کرد… فکر می‌کنم دلیل اصلی ناراحتی ناصر از امیر این بود که انتظار داشت زمانی که قلعه نویی بعد از او سرمربی استقلال شد از وی اجازه یا رخصتی می‌گرفت که امیر این کار را نکرد.^[۶۲] فردای روز این مصاحبه، قلعه نویی این نظر همسر حجازی را تأیید کرد و گفت: «بنده شماره تلفنی از همسر آقای حجازی نداشتم و در همان مقطع در رسانه‌ها تسلیت گفتم. با این حال حق با ایشان است.»^[۶۳][۶۴]

پس از مرگ حجازی، پسر وی از قلعه نویی به خاطر سیاه نپوشیدن در دیدار تیم‌های سپاهان و پرسپولیس که ۶ روز پس از مرگ حجازی برگزار شد (و در آن علی دایی سرمربی پرسپولیس با پیراهن سیاه ظاهر شده بود) انتقاد کرد.^{[۶۵][۶۶][۶۷]} این انتقاد در حالی مطرح شد که قلعه نویی در دیدار تیم‌های سپاهان و بنیادکار که فردای مرگ حجازی و در تاریخ ۳ خرداد در ورزشگاه فولادشهر اصفهان برگزار شد، به خاطر درگذشت حجازی با لباس تمام مشکی سیاه هدایت سپاهان را به عهده داشت.^{[۶۸][۶۹][۷۰][۷۱]}

هر چند قلعه نویی که یک بار سال ۱۳۸۵ در زمان حیات ناصر حجازی از او شکایت کرده بود، پس از مرگ وی و با نمایش من ناصر حجازی هستم… از امیر رفیعی تهیه کننده آن شکایت کرد که با دستور مراجع قضایی منجر به توقیف فیلم گردید هر چند بعد از یک هفته توسط بازپرس شعبه صادر کننده رای، اکران فیلم بلامانع اعلام شد.^[۷۲][۷۳]

اظهارات سیاسی-ورزشی

• انتقاد از مدیریت محمود احمدی‌نژاد در امور ورزشی: در تیرماه ۱۳۸۸ در انتقاد از انتصاب افراد سیاسی و فاقد تخصص ورزشی برای سمت‌های ورزشی در دولت محمود احمدی‌نژاد گفت: «آقای احمدی‌نژاد! چرا هر کس در فوتبال ایران مردم را خوشحال می‌کند، جابجا می‌شود. بزرگترین علتی که باعث شد تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی صعود پیدا نکند سیاسی شدن فوتبال ما بود. متأسفانه ورود مسئولان دولتی و غیرورزشی به وزرش و فوتبال ما باعث شد که این بار هم به جام جهانی صعود پیدا نکنیم. یکسری از مدیران با استفاده از قدرت‌های دولتی وارد ورزش شده و به آن ضربه می‌زنند. این آدم‌ها به دلیل آن که تخصصی در کار ندارند پس از اینکه در مناصب‌شان قرار می‌گیرند تحت تاثیر دوربین‌های تلویزیونی و مطبوعات قرار گرفته و در آن غرق می‌شوند و نمی‌توانند به درستی در ورزش مدیریت کنند و این به ورزش و فوتبال ما ضربه می‌زند.»^[۷۴] در اظهار نظر دیگری در همین رابطه در سال ۱۳۹۲ گفت: “درکل دنیا هر حزبی می‌رود و حزب دیگری می‌آید ۳۰، ۴۰ آدم تغییر می‌کنند اما در مملکت ما دیده شده که ۱۵ هزار مدیر جابه جا شده است. باید از آدم‌های متخصص استفاده کنیم. آدم‌های اهل فن الان کجا هستند؟”^[۷۵]
• انتقاد از بزرگنمایی ماجرای نصرتی و رضایی در رسانه‌ها: در آبان ۱۳۹۰ و در جریان ماجرای حاشیه‌ای محمد نصرتی و شیث رضایی در بازی پرسپولیس – داماش،^[۷۶][۷۷] خواستار بخشش نصرتی شد و گفت: «بنده کار نصرتی و شیث را محکوم می‌کنم و می‌گویم با این مسائل باید برخورد شود. اما حرفم این است که در صدا و سیما و برنامه نود با پرداختن به این مسایل مشکلات دیگر جامعه مثل اشتغال و … را مخفی نگه می‌دارند. درست در روزهایی که بحث اختلاس و استیضاح وزیر مطرح بود این داستان راه افتاد.»^[۷۸]
• انتقاد از ریای مذهبی در ورزش ایران: در پاییز ۱۳۹۰ در برنامه زنده ورزش و مردم، در انتقاد از ریای مذهبی حاکم بر ورزش ایران گفت: «در هفتهٔ دفاع مقدس هستیم، اما پیام آن عزیزان (شهدای جنگ) گم شده است. در مملکت ما یک سری آقایان ریش می‌گذارند و فقط دروغ می‌گویند.» او در واکنش به مداخله مجری برنامه که خواست حرف او را قطع کند گفت: «اجازه بفرمایید صحبتم را بکنم. مسؤولیت صحبتم با خودم است.»^[۷۹][۸۰] در اسفند ۱۳۹۱ هم در کنفرانس خبری پیش از بازی نفت و استقلال گفت: ” عده‌ای دم از مسلمانی می‌زنند و “ض” والضالین شان تا قدس می‌رود ولی حق آدمها را نمی‌دهند… مدیر ورزشی نبودند و تا توانستند از تریبون‌ها برای شهرت استفاده کردند.”^[۸۱]
• انتقاد از تبعیض دولت در تخصیص بودجه به باشگاه استقلال: در خرداد ۱۳۹۱ از رویکرد تبعیض آمیز وزارت ورزش در تخصیص بودجه به تیمهای استقلال و پرسپولیس انتقاد کرد و گفت: «از وزیر ورزش تعجب می‌کنم که دو نگاه متفاوت به دو باشگاه دارد. مگر می‌شود دو فرزند را به این شکل نگاه کرد و یکی را خودی دید؟ من کاری به تیم پرسپولیس ندارم، هر چقدر می‌خواهند خرج کنند اما باید نگاه عدالت محور باشد. مگر هر دو تیم متعلق به وزارت ورزش نیستند؟ استقلال مظلوم واقع شده است. البته این تیم ۳۲ سال است که مظلوم است، شاید به خاطر اسم قبلی‌اش این گونه است.»^[۸۲]
• اعتراض به برگزاری میتینگ سیاسی دولت در ورزشگاه آزادی: در اعتراض به برگزاری میتینگ سیاسی دولت احمدی‌نژاد (تحت عنوان جشن خادمان نوروز) که در فروردین ۱۳۹۲ در ورزشگاه صدهزاری نفری آزادی و با شرکت حدود بیست هزار نفر برگزار شد و سبب تخریب بخش‌هایی از چمن ورزشگاه گردید، گفت: «واقعاً جای تاسف دارد که یک جای آباد را نابود کردند. این جشن را در خیلی جاهای دیگر می‌شد برگزار کرد، نمی‌دانم چرا در ورزشگاه آزادی برگزار شد… زمین ورزشگاه آزادی را خراب کردند و می‌خواهند کل ایران را یکدست کنند که این اتفاق می‌افتد. حتی من با چشمان خودم دیدم که قسمتی از چمن این زمین به خاطر نصب پروژکتورها سوخته بود. واقعاً نمی‌دانم چه عقل سلیمی اجازه چنین کاری را داده است.»^[۸۳][۸۴]
• اختلاف با حجت‌الاسلام علیپور و انتقاد از فضای تهمت و افشاگری: در مرداد ۱۳۹۲، از کیفیت توپ‌های مورد استفاده در لیگ برتر انتقاد کرد که واکنش رئیس ستاد منشور اخلاقی، حجت‌الاسلام علیپور، را به دنبال داشت. قلعه نویی در این باره گفت: “هشت سال است ادبیات “بگم بگم ” در مملکت رایج شده و حالا آقایان مرتباً می‌گویند تا بازی با بوریرام صحبتی نمی‌کنیم و بعد از بازی افشاگری می‌کنیم.^[۸۵][۸۶] برخی از این آقایان دشمن قسم خورده من هستند که اگر کوچکترین مشکلی از من می‌دیدند نابودم می‌کردند. اگر کوچکترین آتویی داشتند من را رسوای عالم می‌کردند.^[۸۷] ما گفتیم توپ ایراد دارد و بحث فنی را مطرح کردیم. چرا باید اینطور شلوغ بازی درآورند. من به طور حتم در هر جایی که بخواهند پاسخگوی سؤالات آقایان خواهم بود و زیر بار زور نمی‌روم.”^[۸۶]

زندگی شخصی

او اهل محله نازی‌آباد تهران است. پدرش نام‌های اردشیر و بابک را برای او و برادرش انتخاب کرد، اما از همان کودکی بیشتر با نام امیر صدایش می‌کردند. در هفت سالگی پدرش را از دست داد و از آن به بعد مجبور به کارگری شد. در نوجوانی شاگرد قنادی بود و پس از آن تا قبل از پیوستن به استقلال به مدت حدود ۱۰ سال مزرعه کشاورزی خودش را اداره می‌کرد.^[۸۸] او پسری به نام محمد هوتن و یک دختر به نام ثمر دارد.^[۸۹]

افتخارات

دوران بازی

• قهرمانی در اولین دوره لیگ قدس (۱۳۶۴) همراه با تیم تهران الف
• قهرمانی در لیگ فوتبال قطر (۱۹۸۸/۱۳۶۷) همراه با السد قطر
• قهرمانی در جام حذفی فوتبال قطر (۱۹۸۸/۱۳۶۷) همراه با السد قطر
• قهرمانی در لیگ باشگاه‌های ایران (لیگ قدس) (۱۳۶۹) همراه با استقلال تهران
• قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا (۱۳۷۰) (۹۱–۱۹۹۰) همراه با استقلال تهران
• قهرمانی در جام باشگاه‌های تهران (۱۳۷۰) همراه با استقلال تهران
• قهرمانی در سوپر جام تهران (۱۳۷۳) همراه با استقلال تهران
• قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایران (۱۳۷۵) همراه با استقلال تهران
• نایب قهرمانی در جام حذفی تهران ۱۳۵۹ همراه با راه آهن تهران
• نایب قهرمانی در جام باشگاه‌های تهران ۱۳۶۴ و ۱۳۶۵ همراه با شاهین تهران
• نایب قهرمانی در جام باشگاه‌های تهران ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ همراه با استقلال تهران
• نایب قهرمانی در جام حذفی فوتبال ایران ۱۳۶۹ همراه با استقلال تهران
• نایب قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا (۱۳۷۰) (۹۲–۱۹۹۱) همراه با استقلال تهران
• نایب قهرمانی در جام باشگاه‌های ایران (لیگ آزادگان) ۱۳۷۱ و ۱۳۷۳ همراه با استقلال تهران

دوران سرمربی‌گری

• قهرمانی در جام حذفی ۸۱-۱۳۸۰ به همراه تیم استقلال تهران
• قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۵-۸۴ به همراه تیم استقلال تهران
• قهرمانی در بازی‌های قهرمانی غرب آسیا ۲۰۰۷ به همراه تیم ملی فوتبال ایران
• قهرمانی در جام حذفی ۸۷-۱۳۸۶ به همراه تیم استقلال تهران
• قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۸-۸۷ به همراه تیم استقلال تهران
• قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۹-۸۸ به همراه تیم سپاهان اصفهان
• قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۹۰-۸۹ به همراه تیم سپاهان اصفهان
• قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۹۲-۹۱ به همراه تیم استقلال تهران
• نایب قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۳-۸۲ به همراه تیم استقلال تهران
• نایب قهرمانی در جام حذفی ۸۳-۱۳۸۲ به همراه تیم استقلال تهران
• مقام سومی در لیگ برتر فوتبال ایران ۸۴-۸۳ به همراه تیم استقلال تهران
• نایب قهرمانی در لیگ برتر فوتبال ایران ۹۱-۹۰ به همراه تیم تراکتورسازی تبریز