علل ، علائم و راههای درمان حساسیت به ماهی
حساسیت به ماهی نوعی آلرژی غذایی است که در هر سنی ایجاد می شود و برخی موارد افراد علاوه بر خوردن، با لمس یا بوی ماهی شاهد علائم این آلرژی می شوند.
حساسیت به ماهی دقیقا یعنی چه ؟
آلرژی ماهی دقیقا مانند آلرژی نسبت به غذاهای دریایی دیگر نیست. افراد مبتلا به آلرژی ممکن است نسبت به برخی از انواع ماهی ها نه همه آنها آلرژی داشته باشند. اگر چه اغلب واکنش های آلرژی به ماهی وقتی اتفاق می افتد که یک نفر ماهی می خورد،اما گاهی اوقات افراد با لمس ماهی و یا تنفس بو آن هنگام پخت واکنش نشان می دهند.
بر خلاف دیگر آلرژی های غذایی مانند آلرژی به گندم، لبنیات، زرده تخم مرغ ، بادام زمینی و سویا، آلرژی به غذاهای دریایی همیشه در دوران کودکی شروع نمی شود.ابتلا به آلرژی ماهی در هر سنی رخ می دهد حتی ممکن است در گذشته به ماهی ، آلرژی نداشته باشید و در اثر گذر زمان مبتلا شده باشید و تا آخر عمر این طور بمانید .
نشانه ها و علائم ابتلا به حساسیت ماهی چیست ؟
زمانی که فردی به ماهی حساسیت دارد، سیستم ایمنی بدن که معمولا با عفونت ها مبارزه می کند، به پروتئین ماهی واکنش نشان می دهد. هر بار که فرد ماهی می خورد یا به آن دست می زند یا بو می کند بدن این پروتئین ها را مضر می داند و مواد شیمیایی مانند هیستامین را آزاد می کنند. که می تواند منجر به علائمی نظیر:
- خس خس سینه
- سرفه
- گرفتگی صدا یا سینه
- سفتی درگلو
- دل درد و معده درد
- استفراغ
- اسهال
- چشم های ملتهب، آبکی
- کهیر
- لک های قرمز
- التهاب
- افت فشار خون که باعث حواس پرتی می شود
- خارش کلی
- گرفتگی بینی و عطسه
- سردرد
- دشواری تنفسی (آسم)
- نفخ، باد کردگی
آنا فیلاکسی:
واکنشی بالقوه مهلک است که با اختلال در تنفس باعث شوک بدن می شود
گاهی اوقات یک فرد در زمان های مختلف به طور متفاوت واکنش نشان می دهد. آلرژی ماهی حتی اگر واکنش های قبلی ملایم باشد می تواند موجب واکنش شدید به نام آنا فیلاکسی شود.
ممکن است آنا فیلاکسی با برخی از علائم مشابه و واکنش های شدید کمتری شروع شود، اما می تواند به سرعت بدتر شوند.
فرد ممکن است مشکل تنفسی داشته باشد . آنا فیلاکسی در صورت درمان نشدن بیشتر از یک قسمت بدن را درگیر می کند . بچه ای که به ماهی آلرژی دارد باید به طور کامل از خوردن ماهی اجتناب کند. گاهی انواع ماهی ها برای تشخیص آلرژی تست می شود. در این صورت، بهتر است از مصرف انواع ماهی ها اجتناب کنید.
علائم و نشانه های آنافیلاکسی عبارتند از:
- تورم شدید گلو که در آن فرد احساس می کند یک جسم توده مانند در گلو گیر کرده و به سختی می تواند نفس بکشد و حرف بزند.
- سبکی سر و سرگیجه
- اختلال در تنفس
- ضربان قلب سریع و فشار خون پایین
- در موارد نادر ، بی هوش شدن
ماهی های آلرژی زا :
در میان بیش از ۲۰۰۰۰ گونه ماهی شناخته شده، چندین مورد وجود دارد که خطر ایجاد آلرژی ، آن بطور ویژه بالا است. با توجه به تحقیقات منتشر شده عبارتند از:
- کپور
- سفره ماهی
- هالیبوت
- شاه ماهی
- ماهی خال مخالی
- ساردین
- سرخ ماهی
- سالمون
- ماهی خاردار
- اره ماهی
- تیلاپیا
- قزل آلا
- تن
روشهای تشخیص آلرژی به ماهی
پزشک ممکن است آلرژی به نوع خاصی از ماهی ها را از طریق تست خون یا تست خراش پوستی تشخیص دهد.
در تست خراش پوستی مقدار کمی از مایع حاوی پروتئین ماهی از روی کمر یا ساعد تست می شود و سپس با یک میله کوچک و استریل مایع به داخل پوست فرو می رود. اگر لک قرمزی در عرض ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ایجاد شود نشان دهنده آلرژی است.
چنانچه در این بخش از سلامت نمناک عنوان شده است برای انجام تست خون، یک نمونه خون برای آزمایش ایمونوگلوبولین و پروتئین ماهی صورت می گیرد .اگر جواب این تست ها برای پزشک قطعی نباشد، ممکن است دستور خوردن مقداری ماهی یا مشتقات آن تحت نظارت را بدهد تا ببیند آیا واکنشی ایجاد می شود یا نه.
مدیریت و درمان حساسیت به ماهی:
مدیریت در آلرژی ماهی یعنی اجتناب شدید از خوردن ماهی که به آن آلرژی دارید. پزشکان به طور معمول به افرادی که نسبت به یک نوع ماهی حساسیت دارند، توصیه می کنند که از مصرف همه انواع ماهی اجتناب کنند. اگر به یک ماهی خاص آلرژی دارید حتما دوست دارید انواع دیگر از ماهی را در رژیم غذایی خود بگنجانید، رژیم غذایی خود را بدون راهنمایی پزشک تغییر ندهید.
ماهی یکی از هشت ماده غذایی آلرژی زا است که معمولا با برچسب غذاهای آلرژی زا در برخی کشورها بفروش می رسند.
در حالی که آلرژی داشتن به پروتئین ماهی بسیار رایج است، ممکن است نسبت به ژلاتین ماهی (که از پوست ماهی و استخوان درست شده است)حساسیت داشته باشید. افراد مبتلا به آلرژی ماهی باید قبل از خوردن مکمل های غذایی ماهی با پزشک مشورت کنند.
اگر به رستوران می روید در حالی که حساسیت دارید هرگز ماهی سفارش ندهید زیرا نمی دانید از چه نوع ماهی استفاده کرده اند و با توجه به خطر بالای ارتباط متقابل در طول آماده سازی غذا، بهتر است از غذاهای دریایی به طور کلی اجتناب کنید، حتی اگر می خواهید چیزی غیر از ماهی سفارش دهید. از مناطقی که ماهی پخته می شود فاصله بگیرید، چرا که ممکن است پروتئین ها در حین پخت در هوا پخش شوند.
درمان افراد مبتلا به آلرژی ماهی هم اجتناب کامل از مصرف ماهی است از آنجا که مصرف ماهی اغلب باعث آنا فیلاکسی می شود، پزشکان به محض مشاهده علائم آدرنالین را تزریق می کنند زیرا اگر جدی گرفته نشود می تواند کشنده باشد.
چگونه آلرژی ماهی در کودکان درمان می شود ؟
اگر کودک آلرژی ماهی یا هر گونه آلرژی جدی غذایی داشته باشد، پزشک تزریق اپی نفرین را اورژانسی تجویز می کند.
داروی اپی نفرین کوچک و قابل حمل است که باید همیشه آن را به همراه داشته باشید تا در مواقع ضروری آن را به کودک تزریق کنید حتی اگر می توانید به کودک یاد بدهید تا خودش بتواند این کار را انجام دهد و مسئولین مدرسه را در جریان آلرژی فرزندتان قرار دهید .
هرثانیه در پاسخ به آلرژی اهمیت دارد اگر کودک شروع به بروز علایم آلرژی جدی، مثل ورم دهان یا گلو و یا سختی در تنفس می کند، اپی نفرین را تزریق کنید و سریع او را به اورژانس ببرید. کودک باید تحت نظارت پزشک قرار گیرد، زیرا موج دیگری از علایم جدی می تواند رخ دهد.
هم چنین ایده خوبی است که آنتی هیستامین را همراه خود داشته باشید چون می تواند به درمان علائم آلرژی خفیف کمک کند.
جلوگیری از آلرژی ماهی :
- در حالی که آلرژی ماهی نسبت به غذاهای دریایی دیگر یا آجیل رایج نیست اما بسیار جدی تر است در این راستا، باید گام هایی برای محافظت از خود بردارید.
- همیشه برچسب های روی کالا را بخوانید. و مواد تشکیل دهنده موجود درآن را بررسی کنید.
- از فرد دیگری بخواهید خرید ماهی را انجام دهد و حتی در تمیز کردن غذاهای دریایی، سطوح، ظروف که در معرض باقیمانده ماهی قرار خواهند گرفت همکاری نکنید.
توجه : مطالب بخش بهداشت و سلامت سایت نمناک از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از اینرو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .
