تیروئید چیست؟ انواع قرص های کنترل کننده بیماری تیروئید

تیروئید یک غده شبیه بال پروانه است که جلوی گردن قرار گرفته است. این غده هورمون تیروکسین (T4) و تری یدو تیرونین (T3) تولید و به داخل خون ترشح می کند. این هورمون ها سرعت کار و تولید انرژی را در بدن عهده دار هستند.

تیروئید افراد سالم به میزان کافی هورمون می سازد و در اعمال مهم بدن اثر می گذارد. این هورمونها سوخت و ساز بدن را از جمله آنکه چه مقدار کالری مصرف کنیم، چه مقدار احساس گرما کنیم و وزن ما را تنظیم می کنند، در بعضی اعضاء نیز اثرات اختصاصی دارد مانند قلب که در اثر این هورمونها تندتر می زند. پر کاری تیروئید حالتی است که باعث می شود مقدار زیادی هورمون به بافت های بدن برسد.

علل متفاوتی برای پر کاری تیروئید وجود دارد اما علائم و نشانه های آن مشابه است. به علت افزایش سوخت و ساز بدن بیماران احساس گرمای بیشتری می کنند و اغلب با وجود مصرف غذای زیاد کاهش وزن دارند.

درمان تیروئید با قرص

اینکه بگوییم دارویی برای درمان قطعی تیروئید وجود دارد افسانه ای بیش نیست. چراکه این عارضه درمان قطعی نداشته و تنها می تواند کنترل شود. بنابراین لازم است به صورت مادام العمر دارو مصرف کنید.

خوشبختانه کنترل کردن آن کار چندان سختی نیست و تنها لازم است به طور روزانه از قرص تیروئید استفاده شود. به مرور زمان و با انجام آزمایشات دوره ای (معمولا هر چند ماه یک بار) پزشک می تواند میزان دوز داروی شما را کاهش یا افزایش دهد.

لووتیروکسین یکی از داروهای تیروئید است که به منظور درمان کم کاری تیروئید تجویز می شود. زمانیکه اقدام به استفاده از این دارو می کنید متوجه می شوید علائمی که داشته اید (مثل خستگی) رفته رفته کمتر شده و وضعیت عمومی بدن رو به بهبودی می رود. در ادامه با این دارو بیشتر آشنا می شوید.

درمان تیروئید پرکار با قرص کاربی مازول:

این دارو برای درمان پرکاری تیرویید استفاده می شود. کاربی مازول یک پیش دارو است و در بدن به متی مازول تبدیل می شود. متی مازول با مهار آنزیم تیروییدپراکسیداز از ساخت هورمونهای تیروییدی جلوگیری می کند.

قرص کاربی مازول (Carbimazole) که با نام های تجارتی:NeO – MerCazole در داروخانه ها موجود می باشد از دسته دارویی برای درمان بیماری های غده تیروئید می باشد. البته بیشترین کاربرد آن برای پرکاری تیروئید می باشد.

بهتر است بدانید که میزان خطر مصرف بیش از دوز مجاز دارو نسبتا زیاد است و میزان وابستگی و اعتیاد به قرص کاربی مازول کم می باشد. قرص کاربی مازول احتیاج به نسخه پزشک دارد. قرص کاربی مازول قابل استفاده برای عموم نمی باشد.

عوارض جانبی کاربی مازول:

بثورات جلدی وخارش،مهار مغز استخوان و کاهش تعداد گلبولهای سفید خون که باعث ایجاد زخم هایی در دهان و عفونت همراه با تب بالا می شود. به دلیل عبور از جفت و ترشح در شیر مادر منع مصرف در حاملگی و شیردهی.

پروپیل تیواوراسیل قرص پرکاری تیروئید:

پروپیل تیواوراسیل برای درمان پرکاری تیروئید قبل از جراحی و یا رادیوتراپی و نیز درمان کمکی در تیروتوکسیکوز یا طوفان تیروئیدی به کار برده می شود. این دارو باعث مهار ساخت هورمون های تیروئیدی می شود ودر ضمن تبدیل محیطی تیروکسین (T4) به تری یدوتیرونین(T3) را مهار می کند، به همین دلیل در طوفان تیروئیدی مؤثر است.

به دلیل نیمه عمر کوتاه آن معمولا قرص پروپیل تیواوراسیل ۳ بار در روز و هر ۸ ساعت مصرف می شود و باید سر ساعت مشخص مصرف گردد.

عوارض جانبی پروپیل تیوراسیل:

عوارض دارو وابسته به مقدار مصرف بوده و طی ۸-۴ هفته پس از شروع مصرف بوده و طی ۸-۴ هفته پس از شروع مصرف ظاهر می شود. این عوارض شامل تهوع، سردرد، تب خفیف و برگشت پذیر، بثورات جلدی، درد مفصلی، یرقان و ندرتاً طاسی می باشد. آگرانولوسیتوز از عوارض خطرناک دارو است.

درمان تیروئید با قرص متی مازول:

متی مازول (Methimazole) در درمان فعالیت بالای غده تیروئید مانند بیماری گریوز، پرکاری تیروئید و یا آماده سازی برای جراحی غده تیروئید به دلیل افزایش فعالیت آن به کار می رود. داروی متی مازول همچنین در مواردی که نیاز به برداشت و حذف غده تیروئید از بدن می باشد و یا در سایر حالت هایی که بوسیله پزشک تعیین می گردد مانند تیرو توکسیکوز به کار می رود.

عوارض جانبی متی مازول:

تهوع، سردرد، گیجی، استفراغ، ضعف، تب، لرزش، خونریزی، خارش، خواب آلودگی، راش پوستی، خستگی، زردی پوست،  زردی چشم،  درد مفاصل و عضلات، تنگی نفس، تغییر در طعم دهان، احساس سبکی سر، کرختی و گزگز، ناراحتی معده،  واکنش های شدید آلرژیک، تورم صورت، تورم زبان، تنگی قفسه سینه، تیره شدن ادرار، بی نظمی ضربان قلب، از حال رفتن، گلودرد مداوم، سردرد شدید و مداوم، درد معده، تغییرات دید.

کنترل تیروئید با قرص لووتیروکسین سدیم :

لووتیروکسین سدیم به عنوان جایگزین هورمون تیروئید تجویز می شود. این دارو در درمان بیماران مبتلا به کم کاری غده تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) بکار می رود. غده تیروئید مسوول ساخت لووتیروکسین می باشد.

در بیماران دچار کم کاری تیروئید، تیروئید مقادیر کمتری از این هورمون را تولید می کند. به علاوه این دارو در کودکان دچار کم کاری تیروئید (کرتینیسم) و افراد مبتلا به بزرگی بی علامت تیروئید (گواتر) نیز استفاده می شود. لووتیروکسین به شکل قرص تولید می گردد.

عوارض جانبی لووتیروکسین سدیم :

لووتیروکسین ممکن است عوارض ناخواسته ای ایجاد کند.

در صورت شدت گرفتن علایم زیر، با پزشک خود مشورت نمایید:

سردرد، لرزش، عصبی شدن، تحریک پذیری، کم خوابی و مشکلات خواب، ضعف عضلانی، تعریق و عدم تحمل گرما، گرگرفتگی، تب، تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، اسهال، کاهش وزن، افزایش اشتها، اختلال قاعدگی زنان و ریزش مو.

اما اگر دچار هر یک از علایم یا نشانه های زیر شدید، بلافاصله به پزشک خود مراجعه کنید:

درد سینه، تپش قلب و ضربان قلب تند یا غیر طبیعی.

لیوتیرونین سدیم از قرص های تیروئید:

داروی لیوتیرونین برای تشخیص و درمان کم کاری تیروئید، پیشگیری و درمان گواتر و سرطان تیروئید و همچنین بررسی عملکرد غده تیروئید به کار می رود. هورمون های تیروئیدی دارای دو اثر آنابولیک و کاتابولیک می باشند و در متابولیسم طبیعی، رشد و تکامل، خصوصاً تکامل سیستم عصبی کودکان نقش دارند.

عوارض جانبی لیوتیرونین سدیم:

درد آنژینی، آریتمی قلبی، طپش قلب، کرامپ های عضلانی، تاکی کاردی، اسهال، استفراغ، لرزش، بی قراری، تحریک پذیری، بی خوابی، سردرد، گرگرفتگی، تعریق، کاهش وزن و ضعف عضلانی از عوارض جانبی دارو هستند.

توجه : مطالب بخش بهداشت و سلامت سایت نمناک از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از اینرو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .

منبع : بخش بهداشت و سلامت نمناک /ک.ک /آ/ م.ح