در کنار روش‌های پزشکی مانند سنگ‌شکنی و جراحی، استفاده از داروهای گیاهی برای دفع فوری سنگ مثانه به صورت طبیعی به عنوان یک روش کمکی مورد توجه قرار گرفته است. گیاهان دارویی با خاصیت ضدالتهابی، ادرارآور و تسکین‌دهنده می‌توانند به دفع سنگ کمک کنند. اگر شما نیز از این مشکل رنج می برید با من همراه باشید تا در این مقاله، گیاهان مؤثر در دفع سنگ مثانه و سؤالات متداول در این مورد را بررسی کنیم.

سنگ مثانه چیست؟

در بخشی از مقالات رفرنس آمده است:

Bladder stones are hard masses of minerals in your bladder. They develop when the minerals in concentrated urine crystallize and form stones. This often happens when you have trouble completely emptying your bladder. Small bladder stones may pass without treatment, but sometimes bladder stones need medications or surgery. Left untreated, bladder stones may lead to infections and other complications.

سنگ‌های مثانه توده‌های سخت معدنی در مثانه هستند که هنگام تبلور مواد معدنی در ادرار غلیظ تشکیل می‌شوند. این مشکل معمولاً زمانی رخ می‌دهد که مثانه به‌طور کامل تخلیه نمی‌شود. سنگ‌های کوچک ممکن است بدون درمان دفع شوند، اما گاهی نیاز به دارو یا جراحی دارند. در صورت عدم درمان، می‌توانند باعث عفونت و سایر عوارض شوند.

رژیم غذایی نامتعادل، افزایش وزن بدن و مصرف برخی از مکمل‌ها و داروها از جمله دلایل اصلی ابتلا به سنگ کلیه است. گاهی نیز یک بیماری زمینه‌ای که بر توانایی مثانه در ذخیره یا دفع ادرار تأثیر می‌گذارد، باعث تشکیل سنگ می‌شود.

تشخیص سنگ مثانه

تشخیص سنگ مثانه علاوه بر معاینه فیزیکی و بررسی علائم توسط پزشک  در مراحل زیر مشخص می‌شود:

• معاینه فیزیکی
• آزمایش ادرار
• سی‌تی اسکن
• سونوگرافی
• عکس‌برداری با اشعه ایکس

عوامل افزایش ریسک ابتلا به سنگ مثانه

عواملی که خطر ابتلا به سنگ مثانه را افزایش می‌دهد شامل:

• شرایطی که سبب انسداد جریان ادرار می شود (مانند بزرگ شدن پروستات) گردد.
• آسیب عصبی:مثانه نوروژنیک (مثانه‌ی عصبی)
• مردان بالای ۵۰ سال بیشتر در معرض خطر سنگ مثانه هستند.

سایر علل احتمالی سنگ مثانه شامل

• التهاب مثانه (ناشی از عفونت ادراری یا پرتودرمانی لگن)
• دستگاه‌های پزشکی (مانند سوند ادراری یا وسایل پیشگیری از بارداری که به‌طور تصادفی وارد مثانه شده‌اند)
• سنگ‌های کلیه که به مثانه منتقل شده و در آنجا رشد می‌کنند.

علائم ابتلا به سنگ مثانه

سنگ‌های مثانه (حتی بزرگ) گاهی هیچ علائمی ایجاد نمی‌کنند، اما اگر دیواره مثانه را تحریک کنند یا جریان ادرار را مسدود کنند، علائم زیر ممکن است ظاهر شوند:

• درد در ناحیه پایین شکم
• درد هنگام ادرار کردن
• تکرر ادرار
• مشکل در ادرار یا قطع و وصل شدن جریان ادرار
• خون در ادرار
• ادرار کدر یا غیرعادی تیره

داروهای گیاهی برای دفع سنگ مثانه

راه‌های درمانی و دفع سنگ‌های مثانه بستگی به اندازه آن‌ها دارد. برخی اوقات سنگ‌های ریز مثانه بدون نیاز به درمان از بدن خارج می‌شود و در برخی مواقع نیز لازم است فرد برای درمان از دارو و جراحی استفاده کنند. علاوه بر روش‌های غیرتهاجمی، لیزرتراپی، سنگ‌شکنی و جراحی برخی از گیاهان دارویی نیز به کوچک کردن و حتی دفع سنگ مثانه کمک می کنند.

Recent pharmacological interventions accredited ancient antiurolithiatic claims to several plants and their formulations. The majority of antiurolithiatic plants were found to either dissolve the stones or inhibit the process of urinary stone formation.

مطالعات فارماکولوژیک اخیر، ادعاهای سنتی درباره خاصیت ضدسنگ ادراری برخی گیاهان و فرمولاسیون‌های آن‌ها را تأیید کرده‌اند. مشخص شده که بیشتر این گیاهان یا باعث حل شدن سنگ‌ها می‌شوند یا از تشکیل سنگ‌های ادراری جلوگیری می‌کنند.

مکمل کالمگ حاوی پتاسیم و منیزیم به فرم سیترات است که با تامین منیزیم مورد نیاز بدن نقش مهمی در افزایش انرژی و رفع خستگی دارد. از طرف دیگر به دلیل فرم سیترات خود، جذب بسیار بالایی نیز دارد.

می‌توانید روزانه یک تا دو کپسول کالمگ سیترات را همراه با وعده‌های غذایی میل کنید و از این طریق انرژی خود را بهبود ببخشید.

برخی گیاهان موثر در دفع سنگ مثانه شامل:

• عصاره برگ تربچه
• دانه خارمریم
• چای برگ گزنه
• آب لیموترش و روغن زیتون
• عصاره قاصدک
•  چای سبز
• کرفس

مصرف داروهای گیاهی برای دفع سنگ مثانه باید تحت نظر پزشک باشد، به‌ویژه اگر داروهای رقیق‌کننده خون یا دیورتیک مصرف می‌کنید.

سبک زندگی سالم برای پیشگیری از سنگ کلیه و مثانه

• هیدراته ماندن: نوشیدن آب کافی به دفع مواد معدنی و جلوگیری از غلظت آن‌ها در سنگ کمک می‌کند.
• کاهش مصرف نمک: نمک زیاد می‌تواند باعث افزایش دفع کلسیم در ادرار شود که ممکن است به تشکیل سنگ مثانه کمک کند.
• کاهش پروتئین حیوانی: مصرف بیش از حد گوشت قرمز و سایر پروتئین‌های حیوانی می‌تواند خطر تشکیل سنگ مثانه را افزایش دهد. پروتئین‌های گیاهی گزینه‌های دوست‌دار مثانه هستند.
• رژیم متعادل: یک رژیم غذایی سرشار از میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل و کم‌تر از غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند به پیشگیری از سنگ مثانه و حفظ سلامت کلی کمک کند.

جمع‌بندی

داروهای گیاهی می‌توانند در دفع سنگ‌های کوچک مثانه مؤثر باشند، اما جایگزین درمان پزشکی در موارد شدید نیستند. رعایت رژیم غذایی، مصرف آب کافی و مشورت با پزشک ضروری است. گیاهانی مانند گزنه، قاصدک و لیموترش به دلیل خاصیت ادرارآوری و ضدالتهابی می توانند به دفع سنگ مثانه کمک کنند.