ویتامین d

ویتامین d و خواص آن

ویتامین d  یا کلسیفرول یکی از ویتامین های لازم برای بدن و از ویتامین های محلول در چربی است، که به رشد و استحکام استخوانها از طریق کنترل تعادل کلسیم و فسفر کمک می کند. این ویتامین با ایجاد افزایش جذب فسفر و کلسیم از روده ها و کاهش دفع از کلیه به متابولیسم استخوان ها کمک می کند و همچنین از طریق ترجمه ژنهای هسته سلول به رشد سلول کمک می کند.مهمترین منبع تامین این ویتامین نور خورشید می باشد.

تابش نور خورشید به طور مستقیم و دریافت ویتامین d

واژه ویتامین D به چندین شکل مختلف این ویتامین اشاره می نماید. دو فرم مهم برای انسان ها ویتامین D2 که توسط گیاهان و ویتامین D3 که توسط پوست بدن انسان (زمانیکه دربرابر آفتاب هستیم) ساخته می شوند، هستند. خوراکی ها معمولا با ویتامین D2 یا D3 غنی می شوند.

نقش اصلی ویتامین D حفظ تعادل سطح کلسیم و فسفر خون می باشد. ویتامین D به بدن برای جذب کلسیم، که برای شکل دادن استخوان ها و حفظ استحکامشان مفید است، کمک می کند.

عوارض کمبود ویتامین d

علائم کمبود ویتامین د»در بسیاری اوقات مبهم و غیراختصاصی است و به همین علت در بسیاری اوقات دیر تشخیص داده می شود.مهم ترین عارضه در کودکان، بیماری راشیتیسم است که به علت کمبود ویتامین D ایجاد شده و سبب می شود کودکان بیمار زانوهای پرانتزی شکل و مچ دست کلفت داشته باشند.

دیر راه افتادن و کوتاهی قد کودکان را یکی دیگر از علائم کمبود ویتامین D است .کمبود شدید این ویتامین می تواند منجر به کاهش کلسیم و متعاقب آن دچار اسپاسم عضلانی، تشنج و مشکل تنفسی نیز شود.

علائم کمبود ویتامین د در بزرگسالان با درد مبهم و پراکنده در تمام بدن، ضعف کلی بدن و نیز ضعف در ایستادن و بالا رفتن از پله و در مراحل پیشرفته تر لنگیدن، درد استخوان بخصوص در دنده، مفصل ران، کف پا و ران می توان عنوان کرد.

عوارض کمبود ویتامین d بر استخوانها

افرادی که در معرض کمبود ویتامین د هستند :

نوزادان شیرخوار

افراد مسن

افرادی که خیلی کم در معرض نور خورشید دارند

افراد دارای پوست تیره

افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) و سایر بیماری هایی که منجر به اختلال در جذب چربی می شود مانند:برخی از بیماری های کبدی، سیستیک فایبروزیس، سلیاک، کرون، کولیت زخمی شونده.

افراد چاق یا افرادی که تحت جراحی بایپس معده قرار گرفته اند

منابع تامین ویتامین d

۱٫ نور خورشید:اگر پوست بدن در تماس با نور خورشید قرار بگیرد، ویتامین D تولید می کند.

۲٫ شیرغنی شده با ویتامین D که می توان از آن بستنی و پنیر غنی شده نیز تولید کرد.

۳٫ ماهی تن نیز یکی از منابع مفید ویتامین D است و سطح ویتامین D موجود در آن به مراتب بیشتر از ماهی ساردین است.

۴٫ مکمل ها نیز می توانند دوز مورد نیاز روزانه این ویتامین را در اختیار بدن قرار دهند.

۵٫ زرده تخم مرغ نیز غنی از ویتامین D است و به همین دلیل توصیه می شود زرده و سفیده تخم مرغ را حتما با هم مصرف کنید.

۶٫ جگر گاو نیز منبع سرشار از ویتامین D به همراه بسیاری دیگر از مواد مغذی مانند ویتامین A، آهن و پروتئین است.

منابع مفید برای تامین ویتامین d

۷٫ روغن کبد ماهی که با طعم دهنده هایی چون نعنا یا مرکبات و یا به شکل کپسول های مکمل ارائه می شود، منبع غنی از این ویتامین به شمار می آید.

۸٫ آب پرتقال غنی شده با ویتامین D نیز برای دریافت دوز مورد نیاز روزانه این ویتامین گزینه مفیدی است.

۹٫ غلات غنی شده با ویتامین D نیز به همراه شیر یا آب پرتقال غنی شده منبع مفید این ویتامین هستند.

۱۰٫ برخی قارچ ها نیز درست مانند انسان مقادیر زیادی ویتامین D در تماس با نور خورشید تولید می کنند. قارچ هایی که در تاریکی پرورش می یابند، عاری از این ویتامین هستند اما برخی از گونه های قارچ ها که در تماس با اشعه فرابنفش خورشیدی رشد می کنند، سرشار از ویتامین D هستند.

۱۱٫ ماهی های چرب مانند ماهی آزاد از منابع اصلی و غنی ویتامین D به حساب می آیند.

۱۲٫ چراغ ها و لامپ های فرابنفش نیز برای افرادی که در معرض خطر فقر شدید ویتامین D هستند، تجویز می شوند.

مکملهای ویتامین d

مصرف غذاهای غنی از ویتامین دی بهترین راه دریافت آن است. اگر هنوز برای دریافت مقدار کافی ویتامین دی نیاز به کمک دارید دو نوع مکمل برای شما وجود دارد. دی۲ (ارگوکلسیفرول) همان نوع ویتامین دی است که در غذا یافت می شود و دی۳ (کوله کلاسفرول) نوعی از ویتامین دی است که از نور خورشید در بدن ساخته می شود. این دو به طرق متفاوتی تولید می شوند اما هر دو سطح ویتامین دی در خون را افزایش میدهند. بیشتر مولتی ویتامینها ۴۰۰ واحد ویتامین دی دارند. برای تهیه بهترین مکمل مناسب خودتان با پزشک صحبت کنید.

چه مقدار ویتامین d نیاز دارید؟

مقدار مجاز توصیه شده روزانه ویتامین دی ۶۰۰ واحد در روز برای بزرگسالان تا سن ۷۰ ساله است. افراد ۷۱ساله و پیرتر باید ۸۰۰ واحد در روز از رژیم غذایی شان دریافت کنند. برخی از محققان دوز بالاتر ویتامین دی را توصیه میکنند اما مقدار بیش از حد آن می تواند به بدن آسیب برساند. مطابق اظهارات انجمن پزشکی امریکا، مقدار بالای ۴۰۰۰ واحد در روز خطر آسیب را افزایش میدهد.

ویتامین d برای کودکان

بیشتر کودکان و نوجوانان ویتامین دی کافی از شیر مصرفی دریافت نمی کنند. در این صورت باید مکمل حاوی ۴۰۰ تا ۶۰۰ واحد مصرف کنند. این میزان اغلب در مولتی ویتامین های جویدنی وجود دارد. کودکان مبتلا به برخی از بیماریهای مزمن مانند فیبروز کیستی ممکن است در خطر بیشتر کمبود ویتامین دی قرار داشته باشند. با پزشک کودک درباره نیاز به ویتامین دی بیشتر صحبت کنید.

خطرات، عوارض جانبی و تداخلات دارویی ویتامین D چه هستند؟

عوارض جانبی: در مقادیر نرمال بنظر می رسد ویتامین D عوارض جانبی کمی داشته باشد. مصرف روزانه بیشتر از ۴۰۰۰ IU ویتامین D می تواند خطراتی را بهمراه داشته باشد.

تداخلات دارویی:ویتامین D می تواند با خیلی از داروها از جمله داروهایی که برای فشارخون بالا و مشکلات قلبی تجویز می شوند، تداخل داشته باشد.اگر روزانه دارو مصرف می کنید، قبل از دریافت مکمل های ویتامین D با پزشکتان مشورت نمایید.

خطرات: مصرف زیاد ویتامین D می تواند باعث از درست دادن اشتها، ادرار پی در پی و کاهش وزن شود. همچنین میزان زیاد ویتامین D می تواند باعث ایجاد مشکلات کلیوی و قلبی شود.